...Εδώ αύριο θα παίξω μπάλα...

Μία όμορφη φθινοπωρινή Κυριακή πέρασε. Η λιακάδα ήταν κατάλληλη για έναν ευχάριστο περίπατο μέχρι το παλιό μου σχολείο. Δεν έχω συχνά τη δυνατότητα να μπω στο προαύλιο που πριν από κάμποσα χρόνια έπαιζα ποδόσφαιρο στα διαλείμματα, έριχνα κλεφτές ματιές στο μάθημα της επόμενης ώρας που είχα ξεχάσει να διαβάσω ή αργότερα που κάπνιζα στη ζούλα ένα αγχωμένο τσιγάρο. Είναι και που μένω πια αλλού, μακριά από αυτές τις εικόνες και τα πρόσωπα που μου θυμίζουν την εφηβεία μου.

Ποτέ δεν πρόκειται να απέχω από τις εκλογές. Μου αρέσει η ατμόσφαιρα που έχει το παλιό μου σχολείο. Πάντα μου άρεσε. Ακόμα και σαν παιδί, που ακολουθούσα τον πατέρα μου που πήγαινε να ψηφίσει. Ίσως να μου έκανε εντύπωση που έβλεπα έναν οικείο χώρο γεμάτο με άγνωστα πρόσωπα, που τόσο πριν όσο και μετά από αυτή την Κυριακή, θα πήγαιναν πίσω εκεί που ανήκαν. Ένιωθα σαν να τους φιλοξενούσα στο σπίτι μου για μία μέρα. Όσο τα χρόνια περνούσαν και μεγάλωνα, το συναίσθημα αυτό δεν έπαψε να υπάρχει. Άλλαζε συνεχώς μορφή όμως η βασική ιδέα ήταν ίδια: "Βρίσκεστε στη δική μου αυλή. Καθίστε φρόνιμα και όταν τελειώσετε φύγετε ήσυχα ήσυχα χωρίς να αφήσετε τα αποτσίγαρά σας και τα χαρτιά σας. Εδώ αύριο θα παίξω μπάλα."

Την προηγούμενη Κυριακή ξύπνησα χωρίς ξυπνητήρι. Χάζεψα τη λιακάδα και μετά από ένα νυσταγμένο ντους, ένα γρήγορο καφέ και μερικά τσιγάρα – στον μοναδικό χώρο που το κάπνισμα δεν πρόκειται ποτέ να απαγορευτεί - πήρα το δρόμο για σχολείο. Ήμουν πάλι έτοιμος να μυρίσω τα αρώματα της εφηβείας μου, να δω τα άγνωστα πρόσωπα που τώρα πια θα θέλανε να τα γνωρίσω. Να συμμετάσχω κι εγώ στη γιορτή της δημοκρατίας. Να στείλω με την ταπεινή μου ψήφο το μήνυμά μου. Μπερδεμένος. Τι πρέπει να ψηφίσω για να καταλάβουν αυτό που θέλω να πω; Συνήθως όλοι νικάνε και εγώ είμαι μονίμως ο χαμένος.

Ολόκληρο το κείμενο >>>>

Η εξέλιξη της νεοελληνικής γλώσσας

Κακόμοιρε Έλληνα. Από μικρό παιδί είσαι χωμένος στα φροντιστήρια ξένων γλωσσών μαθαίνοντας Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά, ενίοτε και Ισπανικά ή Ιταλικά. Σε δουλεύουν τόσο καιρό και εσένα και τους γονείς σου, που πληρώνανε αδρά, ενώ οι γλώσσες που έπρεπε να μάθεις ήταν άλλες. Τα Πασοκικά και τα Νεοδημοκρατικά είναι σίγουρα οι γλώσσες του παρελθόντος αλλά, έτσι όπως πάμε, και του μέλλοντος. Του παρελθόντος, γιατί τόσο καιρό αυτή τη γλώσσα χρησιμοποιούσαν οι εκάστοτε κυβερνώντες και η άγνοιά μας να την κατανοήσουμε τους δυσκόλευε στο έργο τους, και του μέλλοντος γιατί απ’ότι βλέπω θα συνεχίσουν και στο διηνεκές οι ίδιοι άνθρωποι, να τις χρησιμοποιούν απουσία εναλλακτικών προτάσεων.

Γλωσσολογικά βέβαια, οι διαφορές μεταξύ τους είναι ελάχιστες. Θα μπορούσε κάλλιστα κάποιος να μάθει τη μία από τις δύο και να καταλαβαίνει και την άλλη. Μοιάζουν πολύ και διαφοροποιούνται μόνο ανάλογα με εκείνον που βρίσκεται στην εξουσία. Ως γνωστόν η γλώσσα που χρησιμοποιεί κανείς επηρεάζει και τον τρόπο που σκέφτεται. Έτσι στις γλώσσες αυτές υπάρχουν έννοιες που είναι ασύλληπτες για εμάς τους μη μυημένους.

Ολόκληρο το κείμενο >>>>

Για να μην ξεχνιόμαστε.....

Παραπλανητική διαφήμιση

Φίλοι, αγανακτισμένοι πολίτες αυτής της χώρας ευτυχείτε. Η ελληνική νομοθεσία είναι εδώ για να βοηθήσει τον κάθε έναν από εμάς, ή για να είμαι πιο σαφής, για να βοηθήσει 3.012.373 έλληνες που ψήφισαν πριν από μερικούς μήνες για να εκλεγεί η σημερινή κυβέρνηση. Δυστυχώς για εκείνους που τόσο το 2004 όσο και το 2007 είχαν ψηφίσει για την προηγούμενη κυβέρνηση, υπάρχει το ενδεχόμενο να μην προλαβαίνουν να ενεργήσουν νομικά λόγω παραγραφής.

Τι εμποδίζει τους ψηφοφόρους του 2009 να ασκήσουν αγωγές για παραπλανητική διαφήμιση;

Ολόκληρο το κείμενο >>>>

Φαντασία και πραγματικότητα

Πολλές φορές προσπαθώ να φανταστώ πως θα ήταν η ζωή αν κάποια πράγματα στο παρελθόν είχαν εξελιχθεί με διαφορετικό τρόπο. Πως θα εξελισσόταν για παράδειγμα η πρόσφατη επικαιρότητα αν η διεθνής γλώσσα ήταν τα γαλλικά; Το λήμμα cabinet man, λένε τα άγγλο-ελληνικά λεξικά ότι μπορεί να μεταφραστεί, ανάλογα με τα συμφραζόμενα ως άνθρωπος του υπουργικού συμβουλίου ή ως κατασκευαστής ντουλαπών! Κοίτα να δεις πράγματα….

Στην γαλλική γλώσσα θα είχε μεγαλύτερη πλάκα, καθώς το αντίστοιχο homme de cabinet έχει την έννοια εκείνου που αγαπάει την μοναξιά, τις έρευνες ή την μελέτη ενώ βέβαια διατηρεί και την ερμηνεία του ανθρώπου του υπουργικού συμβουλίου.

 

Αδυνατώντας να δώσουν την ερμηνεία του μαραγκού, θα μιλούσαν για κάποιον μοναχικό επιστήμονα που διαρκώς μελετάει. Θα μπορούσαν άραγε να βρουν κάποιον; Δεν αμφιβάλλω ότι υπάρχουν τέτοιοι ανάμεσά μας, όμως δεν νομίζω ότι θα υπήρχε η δυνατότητα να στηριχθεί μια εναλλακτική εκδοχή τόσο απλά.

Ολόκληρο το κείμενο >>>>

Πως επιβιώνει ο καπιταλισμός - Z. Bauman

Οπως το πρόσφατο χρηματοπιστωτικό τσουνάμι κατέδειξε πέρα από κάθε εύλογη αμφιβολία σε εκατομμύρια πρόσωπα, τα οποία οδηγήθηκαν να πιστέψουν στις χρηματοπιστωτικές αγορές και στις τραπεζικές πρακτικές ως έγκυρες μεθόδους για να επιλύουν με επιτυχία τα προβλήματά τους, ο καπιταλισμός στην καλύτερη των υποθέσεων δημιουργεί προβλήματα, δεν τα επιλύει.

Και αυτό για έναν απλό λόγο: ο καπιταλισμός, όπως και το θεώρημα της μη πληρότητας των συστημάτων των φυσικών αριθμών του Κουρτ Γκέντελ, δεν μπορεί να είναι ταυτόχρονα συνεπής και πλήρης. Αν είναι συνεπής με τις ίδιες του τις αρχές, εμφανίζονται προβλήματα με τα οποία αυτός δεν μπορεί να ασχοληθεί. Αρκεί να σκεφτούμε ότι τα στεγαστικά δάνεια, που διαφημίστηκαν σαν ένα εργαλείο για να αντιμετωπιστούν οι δυσκολίες όσων δεν είχαν κατοικία, στην πραγματικότητα πολλαπλασίασαν τον αριθμό εκείνων που ξαναβρέθηκαν χωρίς κατοικία.

Πολύ πριν ο Γκέντελ διατυπώσει το θεώρημά του, η Ρόζα Λούξεμπουργκ είχε γράψει τη μελέτη της για τη συσσώρευση του κεφαλαίου, στην οποία υποστήριζε ότι ο καπιταλισμός δεν είναι σε θέση να επιβιώσει χωρίς μη καπιταλιστικές οικονομίες. Ο καπιταλισμός μπορεί να αναπτύσσεται μόνον όσο θα υπάρχουν «παρθένες περιοχές», έλεγε, ανοιχτές στην επέκταση και στην εκμετάλλευση. Σκεφτόταν τις χώρες που έγιναν αποικίες εκείνη την εποχή. Το πρόβλημα είναι ότι, αφότου κατακτηθούν αυτές οι περιοχές, στερούνται την «παρθενικότητά» τους και έτσι εξαντλείται η πηγή από την οποία τρέφεται ο ίδιος ο καπιταλισμός.

Ο καπιταλισμός, για να το πούμε ειλικρινά, είναι ουσιαστικά ένα παρασιτικό σύστημα. Μπορεί να ευημερεί μόνον όταν βρίσκει έναν οργανισμό, τον οποίο δεν έχει ακόμη εκμεταλλευτεί, και από τον οποίο τροφοδοτείται, αλλά (ιδού το παράδοξο) δεν μπορεί να το κάνει χωρίς με αυτόν τον τρόπο να βλάψει τον οργανισμό που τον φιλοξενεί και, αργά ή γρήγορα, να υπονομεύσει τις ίδιες τις προϋποθέσεις της ευημερίας του ή ακόμη και της επιβίωσής του.

Ολόκληρο το κείμενο >>>>

Άκου, βλέπε και επιτέλους...μίλα

Μεγαλώσαμε ακούγοντας για τις χαμένες ευκαιρίες της Ελλάδας. Τότε που οι υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης, που βρίσκονταν αρχικά σε χειρότερη μοίρα από εμάς, ανέβαιναν έγκαιρα στο τρένο της ανάπτυξης και μας άφηναν να περιμένουμε πίσω στο σταθμό, πίνοντας φραπέ στο κυλικείο δίχως να έχουμε πάρει χαμπάρι ότι αυτό ήδη έφτασε φόρτωσε και αναχώρησε. Χώρες που απορροφούσαν τα κοινοτικά κονδύλια σε έργα υποδομής και όχι στους τραπεζικούς λογαριασμούς επιτήδειων ή στα ταμεία παράκτιων εταιρειών αγνώστων. Ακούγαμε ότι πόλεις όπως η Βαρκελώνη, εκμεταλλεύτηκαν στο έπακρο ευκαιρίες για ανάπτυξη σε αντίθεση με την Αθήνα που μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, έπεσε σε παρακμή.

Ακούγαμε για χώρες με ανεπτυγμένη βαριά βιομηχανία, υγιή οικονομία, πειθαρχημένη κοινωνία, που οι πολίτες απολάμβαναν υπηρεσίες υγείας και παιδείας υψηλού επιπέδου.

Ολόκληρο το κείμενο >>>>

Δείγματα ηθικής χρεοκοπίας

Και τώρα που καταλάγιασε ο θόρυβος και τα κροκοδείλια δάκρυα από τα δραματικά γεγονότα της προηγούμενης εβδομάδας, αποφάσισα να προσπαθήσω να συγκεντρώσω τη σκέψη μου σε ένα κείμενο ελπίζοντας καταρχήν, να βγει κάτι που θα έχει νόημα.


Χρεοκοπούμε, μας λένε, καταστρεφόμαστε και χρειάζονται μεγάλες θυσίες απ’ όλους μας για να επανέλθουμε. Να επανέλθουμε που; Σε ποια κατάσταση προσπαθούμε να γυρίσουμε όπου είμαστε καλά. Δεν θυμάμαι ποτέ να υπήρχε μια καλή περίοδος για τους πολλούς, που το εισόδημά τους, αναλογικά και με την εργασία τους, να αυξάνει. Μονίμως παρατηρώ από την κατάρρευση του (αν)υπαρκτού σοσιαλισμού και μετά, τη γιγάντωση της κοινωνικής αδικίας, φαινόμενο όχι μονάχα ελληνικό. Το αντίπαλον δέος του καπιταλισμού έπαψε να υφίσταται πια. Ας αφήσουμε το θηρίο να ξεδιπλώσει τα φτερά του, να βγάλει μεγαλύτερες φλόγες από τα ρουθούνια του και να μας φωτίσει όλους. Και ας κάψει και κάποιους. Μόνο που τα θηρία δεν ελέγχονται. Και καήκανε πάρα πολλοί, σαφώς οι περισσότεροι.

Ολόκληρο το κείμενο >>>>

Αλληγορία

Ας παίξουμε ένα παιχνίδι μέσω μια αλληγορίας, μπας και καταλάβουμε επιτέλους όλοι, ποιες ικανότητες έχουν όλοι που μας κυβερνάνε τα τελευταία 182 χρόνια.

Ας υποθέσουμε λοιπόν ότι είμαι ένας οικογενειάρχης και έχω ένα μικρό σπίτι, σε μία καλή και ακριβή περιοχή, με θέα στη θάλασσα, ηλιόλουστο και βολικό, που όμως ακόμα πληρώνω κάθε μήνα στην τράπεζα για το δάνειο που πήρα ώστε να το αποκτήσω. Δουλεύω λοιπόν κι εγώ και η γυναίκα μου, έχω και μια πιστωτική κάρτα για τις τρέχουσες ανάγκες, που την χρησιμοποιώ με μεγάλη φειδώ, κάνω και τις απαραίτητες περικοπές σε περιττά έξοδα, και είμαι εντάξει στις υποχρεώσεις μου. Πάνω απ’ όλα βέβαια χαίρομαι το σπίτι μου, απολαμβάνω κάθε του σημείο γιατί είναι δικό μου και νιώθω πως μου αξίζει αυτή η επιβράβευση. Όμως αν και έχω πλέον κάμποσα χρόνια που κατοικώ εδώ δεν έχω αξιωθεί να βάλω μάρμαρα στη σκάλα, να φτιάξω τα κάγκελα και τις υδρορροές στα μπαλκόνια, και μετά από τόσο καιρό που μας ήρθε το φυσικό αέριο, δεν αποφάσιζα να αλλάξω την εγκατάσταση για να απαλλαγώ από το πετρέλαιο. Πήρα λοιπόν την απόφαση να τα φτιάξω όλα μαζί και οδηγήθηκα για άλλη μια φορά στην τράπεζα για να πάρω άλλο ένα δάνειο. Ευτυχώς τώρα, η πεθερά μου αποφάσισε να μας βοηθήσει οικονομικά συμβάλλοντας κατά ένα μεγάλο μέρος στο απαιτούμενο κονδύλι για τις επικείμενες εργασίες.

Οι εργασίες λοιπόν αρχίζουν και οι ρυθμοί στο σπίτι αλλάζουν. Οι μάστορες εναλλάσσονται και ως γνωστόν τα ωράριά τους δεν είναι σταθερά. Δίχως να έχω εξειδικευμένες γνώσεις σχετικά με τα όσα γίνονται γύρω μου, ξεκλέβω χρόνο για να ασχοληθώ με τα έργα. Μία φορά μάλιστα χρειάστηκε και να επέμβω, ώστε να αλλάξουν και κάποια μάρμαρα που δεν είχαν μπει σωστά. Όταν όλοι επιτέλους τελειώνουν δοκιμάζω αν όσα έγιναν ήταν σωστά, αν κάτι διέφυγε της προσοχής μου κατά την διάρκεια των εργασιών και έπειτα εξοφλώ και τους ανθρώπους που δούλεψαν.

Η πεθερά μου, που όλον αυτόν τον καιρό ερχόταν στο σπίτι και έριχνε κλεφτές ματιές στα μάρμαρα και τα κάγκελα, πλέον επιθεώρησε τις σκάλες, τα κάγκελα και τις υδρορροές και επέμενε ότι το χειμώνα θα δούμε μεγάλη διαφορά με το φυσικό αέριο. Ήταν εμφανώς ευχαριστημένη. Ίσως μελλοντικά όταν αποφασίσω να βάλω επιτέλους και εκείνο το τζάκι, να βοηθήσει και πάλι. Όχι όμως σύντομα. Τα δάνεια είναι πλέον πολλά και πρέπει για ένα διάστημα να μαζευτούμε λίγο. Αυτά έχει η ζωή.

Αν δεν πληρώνω τις δόσεις μου θα καταλήξω στη φυλακή, τα παιδιά μου θα χάσουν το σπίτι τους και στα μάτια της πεθεράς μου θα είμαι ένας ανίκανος ανεπρόκοπος.

Υ.Γ. Πριν τη Σπάρτη κατασκευάστηκαν τούνελ που παρακάμπτουν κοντινά χωριά μειώνοντας τον χρόνο μετάβασης στην πόλη, αλλά και προσφέροντας μεγαλύτερη ασφάλεια σε οδηγούς και κατοίκους. Όσοι ήταν τυχεροί μπόρεσαν να απολαύσουν το νέο δρόμο για μερικές ημέρες, μέχρι να υποστεί ζημιές σε τμήματά του και να κλείσει. Προς το παρόν κανένα συνεργείο δεν δραστηριοποιείται στην περιοχή και είναι άγνωστο το πότε θα δοθεί ο δρόμος στην κυκλοφορία. Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο στην Ελλάδα, και είναι λογικό όταν αναλαμβάνουν τέτοια έργα εταιρείες που ειδικεύονται κυρίως στην ενημέρωση..... 

Περί θεολογίας...

Δεν είναι να κάθομαι πολλές ώρες μπροστά στον υπολογιστή του, γιατί βλέπω πράγματα που μπορεί να με φέρουν στα άκρα. Μπορεί να με οδηγήσουν να σπάσω το μηχάνημα και να το πετάξω από το παράθυρο. Δεν φταίει το μηχάνημα βέβαια, ούτε η τεχνολογία του διαδικτύου. Ευτυχώς δηλαδή που υπάρχουν και αυτά και βγαίνει από μέσα μου η αγανάκτηση. Πάμε λοιπόν στο προκείμενο. Στις 15/3/2010 η εκκλησία της Ελλάδος εξέδωσε την υπ.αριθμ. 2894 εγκύκλιο με τίτλο: «Θεολογική θεώρηση της οικονομικής κρίσεως». Βρίσκεται στο site της εκκλησίας και δεν θα μπω στη διαδικασία να το αναρτήσω πλήρως. Υπάρχουν όμως κάποια σημεία που οφείλω να σχολιάσω. Ας με συγχωρήσουν όσοι θεωρούν defacto ότι η εκκλησία επιτελεί θεάρεστο έργο για όσα θα πω. Την απάντηση στις όποιες ενστάσεις τους θα την πάρουν αν διαβάσουν σχετικά με το ρόλο της εκκλησίας στις κρίσιμες καμπές της ιστορίας μας. Πάμε λοιπόν:

 Ως ποιμένες του λαού του Θεού βλέπουμε αυτές τις κοινωνικές πληγές και ακούμε την έντονη ανησυχία των συνανθρώπων μας. Καθημερινώς στις Ιερές Μητροπόλεις και τις Ενορίες έρχονται άνθρωποι πονεμένοι, βασανισμένοι, πληγωμένοι, απελπισμένοι και ζητούν στήριξη από την Εκκλησία, την οποία θεωρούν πνευματική τους μητέρα.

Η Εκκλησία ενώ δεν προέρχεται από τον κόσμο, εργάζεται στον κόσμο• ενώ είναι πνευματική, δρα στην ιστορία• νοηματοδοτεί την ζωή των ανθρώπων και αντιμετωπίζει τα βιολογικά προβλήματά τους, αφού ο άνθρωπος είναι ψυχοσωματικό ον. Όμως η Εκκλησία εργάζεται στην κοινωνία, χωρίς να κάνη πολιτική. Ελέγχει και κρίνει την αμαρτία, αλλά αγαπά τον αμαρτωλό άνθρωπο. Επειδή η κρίση είναι πολυποίκιλη, οι πολιτικοί εξετάζουν τα πολιτικά αίτια που την προκάλεσαν, αλλά η Εκκλησία βλέπει τα θεολογικά αίτια και προσπαθεί να θεραπεύσει τα συμπτώματα. Οι οικονομολόγοι ελέγχουν τους νόμους της αγοράς, ώστε να λειτουργούν με δικαιοσύνη, αλλά η Εκκλησία περιγράφει τα θεολογικά πλαίσια μέσα στα οποία θα κινείται ο άνθρωπος.

Χαίρομαι που βλέπω ότι η εκκλησία δεν κάνει πολιτική. Προφανώς αναφορές σχετικά με τη Δεξιά του Κυρίου, αλλά και κηρύγματα από άμβωνος για τον πατριωτισμό κάποιων πολιτικών αρχηγών, στων οποίων το κεφάλι κάθονται περιστέρια, ήταν μάλλον δική μου παρανόηση. Σχετικά με την αμαρτία και την αγάπη για τον αμαρτωλό άνθρωπο, είναι κάτι που έμπρακτα αποδεικνύει η ελληνική εκκλησία (αλλά και η ρωμαιοκαθολική) δεχόμενη στους κόλπους της τέτοιους αμαρτωλούς. Άλλωστε νοικιάζει και κάποια από τα ακίνητά της σε κέντρα ψυχαγωγίας διαιώνισης της αμαρτίας, για να μην ξεμένει από αγάπη.

Αυτήν την περίοδο πρέπει να αναπτυχθεί σε μεγάλο βαθμό η φιλαλληλία, η φιλανθρωπία, η αλληλεγγύη, η προσφορά στους αδελφούς μας που έχουν ανάγκη. Κανείς δεν μπορεί να προφασισθεί ότι δεν τους γνωρίζει. Είναι δίπλα μας και τους συναντούμε καθημερινά.[...]Έτσι, όσοι έχουν επάρκεια υλικών αγαθών πρέπει να προσφέρουν αυτοπροαίρετα ό,τι μπορούν περισσότερο στους αδελφούς τους εν Χριστώ που υποφέρουν. Πως μπορεί κανείς να αισθάνεται τον Θεό ως Πατέρα, όταν δεν αισθάνεται τον πλησίον του ως αδελφό; Οι Πατέρες της Εκκλησίας στα κηρύγματά τους, σε περιστάσεις παρόμοιες με τις δικές μας, ήλεγξαν δριμύτατα εκείνους που πλουτίζουν σε βάρος του λαού, αλλά και τους προέτρεψαν με δύναμη να βοηθούν τους πτωχούς συνανθρώπους τους.

Βασικές αρχές της εκκλησίας μας ήταν ανέκαθεν η φιλαλληλία και η αλληλεγγύη. Έτσι δεν είδαμε ποτέ κανέναν να απολογείται στο λαό για όλες τις κατηγορίες που κατα καιρούς ακούστηκαν. Όσο δε για την αυτοπροαίρετη προσφορά όσων έχουν το κάτι παραπάνω, είναι σαφές ότι είναι διατυπωμένο σε τρίτο πρόσωπο, γιατί είναι γνωστό ότι η εκκλησία δεν ανήκει σε αυτούς. Οι σημερινοί ταγοί της εκκλησίας ζουν λιτά και ταπεινά σύμφωνα με τις διδαχές του Ιησού Χριστου.

 Τα πάθη της φιληδονίας, της φιλοδοξίας, της φιλαργυρίας-φιλοκτημοσύνης είναι εκείνα που οδηγούν τους ανθρώπους σε οικονομικές κρίσεις. Η ευμάρεια, η ευδαιμονία, η υπερκατανάλωση, είναι τα γενεσιουργά αίτια των οικονομικών κρίσεων. Βεβαίως, είναι σημαντικό να ζει κανείς «αξιοπρεπώς», από πλευράς υλικών αγαθών, αλλά όλα έχουν και τα όριά τους. Η εκκλησιαστική ζωή συνδέεται στενά με την ασκητικότητα και την ολιγάρκεια. Και οι Χριστιανοί πρέπει να ζουν με λιτότητα. Δυστυχώς όμως σε υπερκαταναλωτικές κοινωνίες δεν βιώνεται η άσκηση, που είναι η βάση της χριστιανικής ζωής. Λέγοντας δε άσκηση εννοούμε την καλή χρήση των υλικών αγαθών που είναι αναγκαία για την ζωή και όχι την συσσώρευση και την υπερκατανάλωση αυτών.

Οι λιμουζίνες των μητροπολιτών υπόκεινται στην καλή χρήση των υλικών αγαθών, που αναφέρεται παραπάνω. Δεν θα μπορούσε κανένας από αυτούς να ζήσει μη "αξιοπρεπως" αν καθόταν στο πίσω κάθισμα ενός συμβατικού αυτοκινήτου. Είναι επίκαιρο λόγω της ημέρας (σήμερα είναι Κυριακή των Βαϊων), ότι και ο Χριστός άλλωστε, με το αντίστοιχο πολυτελές όχημα της εποχής του μπήκε στην Ιερουσαλήμ.

 

Οι πνευματικοί ταγοί μας δεν έχουν συσσωρεύσει υλικά αγαθά και αμοίβονται με ελάχιστα σε σχέση με όσα προσφέρουν. Γι'αυτό και τώρα ζητούν να μη φορολογούνται βάσει των εσόδων τους αλλά από το περίσευμμά τους. Η διαφορά τους από τους κοινούς δημόσιους υπάλληλους είναι ότι διαθέτουν δύναμη ώστε να εξαιρεθούν. Δεν γνωρίζω αν μέσα στις διεκδικήσεις τους βρίσκονται και οι μισθοί του κατώτερου κλήρου, αλλά δεν θα μου προξενήσει εντύπωση αν συμβαίνει το αντίθετο. Ο κατώτερος κλήρος δεν έχει ανάγκη το πατρονάρισμά τους, έχει αποδείξει πολλές φορές στο παρελθόν, με την στάση του, ότι αφουγκράζεται καλύτερα την κοινωνία, αφού ζει σε αυτή. 

Τον χωρισμό εκκλησίας και κράτους νομίζω δεν θα ζήσουμε να τον δούμε. Έχουμε την τύχη όμως να ζούμε στην εποχή που η εκκλησία χωρίστηκε από την κοινωνία, και βρέθηκε ξεκάθαρα και δίχως περιστροφές απέναντί της.